Waluta (jednostka monetarna) to pojęcie używane zamiennie z pojęciem pieniądz. Jednak nazwę waluta stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych.
O walucie krajowej mówimy, gdy mamy na myśli jednostkę monetarną danego kraju (ale tylko taką, która występuje na rynku międzynarodowym). Walutę zagraniczną rozumiemy natomiast jako zagraniczny środek płatniczy, środki i instrumenty monetarne używane do dokonywania płatności i transferów pieniężnych z jednego obszaru walutowego do drugiego. Do waluty zagranicznej zalicza się zagraniczne monety, banknoty, depozyty w bankach zagranicznych oraz inne zagraniczne płynne, krótkookresowe roszczenia finansowe.
Aby jednostka monetarna danego kraju stała się walutą, musi być wymienialna na inne waluty.
O tym jaki jest stosunek wymiany waluty zagranicznej na walutę krajową informuje kurs walutowy.
Spośród obecnie istniejących walut największe znaczenie mają: dolar amerykański, euro, frank szwajcarski, funt brytyjski oraz jen japoński.
Strefa euro: euro Inne kraje UE: korona duńska • korona szwedzka • funt szterling • korona czeska • korona słowacka • forint węgierski • złoty polski • tolar słoweński • lit litewski • łat łotewski • korona estońska • funt cypryjski • lira maltańska Europa Zachodnia pozostałe: frank szwajcarski • korona norweska • korona islandzka • korona Wysp Owczych • funt gibraltarski • funt manx • funt Jersey • funt Guernsey Europa Wschodnia: rosyjski rubel • hrywna ukraińska • rubel białoruski • lej mołdawski • rubel naddniestrzański Bałkany: denar macedoński • kuna chorwacka • serbski dinar • bośniacka marka transferowa • albański lek • bułgarski lew • lej rumuński • nowa lira turecka Zakaukazie: armeński dram • azerski manat • gruziński lari San Marino: San Marino należy do strefy euro, dlatego oficjalną walutą jest euro, dodatkowo bite są monety kolekcjonerskie w drugiej walucie scudo Joannici: Joannici biją własne monety scudo do celów kolekcjonerskich
Ameryka Północna: dolar bermudzki • dolar kanadyjski • korona duńska (Grenlandia) • euro (Saint-Pierre i Miquelon) • dolar amerykański Ameryka Środkowa: dolar Belize • colón kostarykański • quetzal gwatemalski • lempira honduraska • peso meksykańskie • córdoba nikaraguańska • balboa panamska • dolar amerykański (Salwador) Karaiby: florin arubański • dolar bahamski • dolar Barbadosu • dolar kajmański • peso kubańskie • peso kubańskie wymienialne • peso dominikańskie • dolar wschodniokaraibski (Antigua i Barbuda, Dominika, Grenada, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny) • euro (Gwadelupa, Martynika) • gourde haitański • dolar jamajski • gulden antylijski • dolar Trynidadu i Tobago • dolar amerykański (Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Portoryko, Turks i Caicos, Amerykańskie Wyspy Dziewicze) Ameryka Południowa: peso argentyńskie • boliviano boliwijskie • real brazylijski • peso chilijskie • peso kolumbijskie • euro (Gujana Francuska) • funt falklandzki • dolar gujański • guarani paragwajski • sol peruwiański • dolar surinamski • dolar amerykański (Ekwador) • peso urugwajskie • bolivar wenezuelski
Północ: dinar algierski • funt egipski • dinar libijski • ouguiya • dirham marokański • dinar sudański • dinar tunezyjski Centrum: kwanza angolańska • frank burundyjski • frank CFA (Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Czad, Kongo, Gwinea Równikowa, Gabon) • frank Demokratycznej Republiki Konga • frank rwandyjski Zachód: escudo zielonoprzylądkowe • dalasi gambijskie • cedi ghańskie • frank gwinejski • dolar liberyjski • naira nigeryjska • dobra Wysp Świętego Tomasza i Książęcej • sierraleoński leone • frank CFA (Benin, Burkina Faso, Wybrzeże Kości Słoniowej, Gwinea Bissau, Mali, Niger, Senegal, Togo) Wschód: frank komoryjski • frank Dżibuti • nakfa erytrejska • birr etiopski • szyling kenijski • rupia seszelska • szyling somalijski • szyling Somalilandu • szyling tanzański • szyling ugandyjski Południe: pula botswańska • euro (Reunion) • loti lesothańskie • kwacha malawijska • ariary malgaski • rupia mauretańska • metical mozambijski • dolar namibijski • funt Świętej Heleny • południowafrykański rand • lilangeni Swazilandu • kwacha zambijska • dolar Zimbabwe
Niezależne państwa: dolar amerykański (Federacja Mikronezji, Wyspy Marshalla, Palau) • dolar australijski (Australia, Kiribati, Nauru, Tuvalu) • dolar nowozelandzki • dolar Fidżi • kina papuaska • tala samoańska • pa'anga tongijska • vatu vanuatuańskie • dolar Wysp Salomona Posiadłości australijskie: dolar australijski (Norfolk, Wyspa Bożego Narodzenia, Wyspy Kokosowe) Posiadłość brytyjska: dolar nowozelandzki (Pitcairn) Posiadłości francuskie: frank CFP (Nowa Kaledonia, Polinezja Francuska, Wallis i Futuna) Posiadłości nowozelandzkie: dolar nowozelandzki (Niue, Tokelau, Wyspy Cooka) Posiadłości amerykańskie: dolar amerykański (Guam, Mariany Północne, Midway, Samoa Amerykańskie, Wake)
